27 Mayıs 2014 Salı

Kısa devre

Kısa devre, bir elektirik devresinde akımın normal yolu dışında daha kısa ve dirençsiz bir yolu tercih etmesi ile ortaya çıkan aksaklık olarak özetlenebilir.

Vikipedi maddesinde;

Devrenin görevi kaynağın ürettiği akımın bu yük üzerinde harcanmasıdır. Akan akım, kaynağın geriliminin yük direncine bölünmesiyle bulunur. Yük üzerinde harcanan güç ise kaynağın gerilimi ile akımın çarpımıyla verilir. Kısaca,
Burada P watt (W) cinsinden güç, V volt (V) cinsinden kaynak gerilimi, I amper (A) cinsinden akım şiddeti, R ohm (Ω) cinsinden dirençtir. Üreteç gücü de bu güç harcamasına uygun seçilir.



Örnek: Bir gerilim kaynağı 100 V üretmektedir. Bu kaynak en fazla 5 A çekecek şekilde üretilmiştir.
Kaynağın bağlı olduğu eş değer yük 50 Ω dır. Kablo direnci ihmal edilebilecek kadar küçüktür. Normal şartlar altında eşdeğer direnç 50 Ω olduğundan, kaynaktan 2 A akım çekilmektedir. 2 A kaynağın kapasitesi içersindedir.

Ancak, bir arıza, hatalı bağlantı vb. sonucu, yüke paralel 1 Ω lık bir kısa devre meydana gelirse, bundan doğacak sakıncalar şunlardır:

1 Ω luk kısa devre kaynaktan (yükün çektiği akım gözardı edilse bile ) 100 A kadar akım çeker. Bu kadar yüksek akım kaynağın kapasitesi üzerindedir. Şayet önlem alınmamışsa, kaynak kısa süre içinde arızalanır. Öte yandan, kısa devrenin olduğu yerde, kaynak arızalanıncaya kadar, 10.000 w (=10 kW) kadar bir güç harcanır ki, ısı haline gelecek bu enerjinin çevreye çok büyük zarar vereceği ortadadır.

Kısa devre bu şekilde anlatılıyor. Ortamda göz ardı edilebilecek kadar küçük bir direnç ile bir kısa devre oluşursa aşırı yüklenme, kuralsızlık, hazırlıksızlık, ısınma gibi sorunlardan dolayı devre önce güç kaynağından başlayarak kendini ve etrafını yakacak şekilde imha olur.

Dünya da şu an bunun gibi kısa devrelerin tek tek patlamaları hadisesi ile karşı karşıya. Önce adı Arap baharıydı. Uzaklardaysa sıkıntı yoktu. Kısa devreler oralarda yangına dönmüş ve etrafını da tehdit eder hale gelmişti. Oralardaki kısa devreler ülkelerin tüm zenginliklerinin belirli bir zümre (1 Ω direnç) üzerinden geçmesi ve tüm gücün onlarda toplanmasıydı. Bir çoğunda halk güç kaynağının kontrolünü ele alarak sorunu çözebileceğini düşündü. Ama güç kaynağı kontrol edilemeyecek kadar ısınmıştı ve patladı. Sonrası? Sonrası kargaşa ve içinden çıkılamazlık!

Şimdi Avrupa'nın sınırındaki ülkeler bir bir kısa devre emareleri göstermeye başladılar. Ukrayna adı konmamış bir iç savaş halinde. Suriye'de iki tarafın da ayrı ayrı desteklendiği bir iç savaşta neler olabildiğini gördük, görüyoruz. Şimdi aynı şeyi açıktan Ukrayna üzerinde de yapıyorlar. Halk (akım) bazen daha az engel (direnç) gördüğü için kısa yolları tercih edebiliyor. Ancak bunun sonucunda tercih edilen kısa yol izdihamı kaldıramıyor ve devre yanıyor. Ukrayna'da insanların ilk olarak neden sokaklara döküldüğünü hatırlayan var mı? Ülkenin Avrupa Birliği'nden koptuğunu düşünüyorlardı. Ya şimdi?..

Dünyanın her tarafında buna benzer onlarca belki de yüzlerce örnek verebiliriz. Dünya halkları hızla kendi kıyametlerini hazırlıyorlar. Bu kısa devreler bizi iyi bir yere ulaştırmayacak! Bugün yalıtılmış olarak yaşadığını düşünen orta Avrupa da elbet dünya savaşlarını hatırlayacaktır!

Bu kadar karmaşayı organize edecek bir el (ülke, aile ya da ırk) olduğuna inanamıyorum. Bu çok fazla... Ancak ısrarla tüm ülkelerin karıştırılmaya çalışıldığı da bir gerçek. Bakın vatanımıza; insanları gerecek, aşırı yükleyecek, onlarca kısa devre oluşmuş durumda. Israrla direniyor olmamıza rağmen bu devrenin de güç kaynağı bir yere kadar dayanabilir. Bireysel olarak seçtiğimiz kısa yollar bizi iyi bir yere götürmüyor. Trafikte ters yöne sapmak gibi bir şey bu ve biz karşıdan gelen herkese "küfür" ederek ilerlemeye çalışıyoruz.

Biz masum dünyalıları; yaşam yerlerini yok etmekten alıkoyacak, çok düşünceli ve nazik bir uzaylı ırkı olduğunu düşünüyorsanız, yanılıyorsunuz. Bu yüzden Holuvud filmlerine bakıp da böyle bir beklenti içine girmeyin!

Not: Bu halk başka bir “kısa devre”den kaçmak için bir başka “kısa devre” seçmiş olabilir. Ancak “kısa devre”lere daha fazla yüklenmek güç kaynağının çok daha hızlı tükenmesi ve devrenin kendini daha hızlı yakmasıyla sonuçlanır.  Unutmayın!

14 Mayıs 2014 Çarşamba

Kömür

Bu ülkenin hala, yerin kilometrelerce altından yüzlerce can pahasına çıkartılacak kömüre ihtiyacı var mı?

Onlarca sorunun içinden aklıma sadece tek bir soru geliyor; buna kader deyip geçebilir miyiz? Gerçekten alınması gereken her tedbir alındı, yapılması gereken her müdahale zamanında yapıldı mı? Eğer öyleyse gerçketen merak ediyorum: Bu ülke yerin kilometrelerce altından çıkacak bu karaşeye gerçekten ihtiyacı var mı?

Çocuklarımız ölüyor! Yeni yasalarla cezaları arttırıyoruz!

Kadınlarımız ölüyor! Yrni düzenlemeler ile önlemler alıyoruz!

İşçilerimiz ölüyor! Seyrediyoruz!

Sonrasında çocuklarımız da kadınlarımız da işçilerimiz de ölmeye devam ediyor! Biz sadece seyrediyoruz!

Eğer yapılan birşeyler varsa ya yeterli değil ya da doğru! Yoksa her zamanki gibi kağıtların üzerinde yasa, yönetmelik ve kurallarımız var da uygulamıyor muyuz?

232 insan ve onların en az onlar kadar kayıp aileleri!.. Gerçekten değer mi?

Not: Bir de bugün "Utanıyorum bunu söylemeye ama keşke bu facia seçimlerden önce olsaydı." cümlesini duydu bu kulaklarım.